Koffie als indicator van cardiovasculaire gezondheid

Geschreven door: Aurora van de Loo

Onderzoekers hebben een causaal verband gevonden tussen hartslag en bloeddruk en de hoeveelheid koffie die iemand consumeert. Het blijkt dat personen met een hoge bloeddruk, angina pectoris of hartritmestoornissen minder koffie, cafeïnevrije of helemaal geen koffie consumeren ten opzichte van mensen zonder deze symptomen. Hier ligt waarschijnlijk een genetische basis aan ten grondslag.

Overmatige koffieconsumptie kan leiden tot onaangename gewaarwordingen zoals tachycardie en hartkloppingen. Maar is het omgekeerde ook het geval? Het doel van onderzoekers van de Universiteit van Zuid-Australië in samenwerking met het South Australian Health and Medical Research Institute (SAHMRI) was om te onderzoeken of cardiovasculaire symptomen kunnen leiden tot veranderingen in de gebruikelijke patronen van koffieconsumptie.

Methode

Er werd informatie gebruikt van 390.435 Europese deelnemers van de Uk Biobank (inclusief genotypering), met een leeftijd van 39 tot 73 jaar. De gebruikelijke koffieconsumptie was zelf gerapporteerd en de systolische bloeddruk (SBP), diastolische bloeddruk (DBP) en hartslag werden gemeten bij aanvang. Cardiovasculaire symptomen bij aanvang waren gebaseerd op ziekenhuisdiagnoses, eerstelijnszorgdossiers en/of zelfrapportage. Mendelian randomization (MR) werd gebruikt om te onderzoeker of er genetisch bewijs was voor een oorzakelijk verband tussen SBP, DBP en hartslag met de normale koffieconsumptie.

Resultaten

Deelnemers met primaire hypertensie, angina pectoris of hartritmestoornissen hadden allemaal meer kans om minder cafeïnehoudende koffie te drinken en om een niet-habituele of cafeïnevrije koffiedrinker te zijn in vergelijking met deelnemers die geen cardiovasculair gerelateerde symptomen rapporteerden. Hogere SBP en DBP werden geassocieerd met een lagere cafeïnehoudende koffieconsumptie bij aanvang, met consistent genetisch bewijs ter ondersteuning van een oorzakelijke verklaring tussen alle vergelijkingen. In genetische analyses werd een hogere hartslag in rust geassocieerd met een grotere kans om een cafeïnevrije koffiedrinker te zijn. Door het gebruik van een genetische benadering voor het testen van de cardiovasculaire effecten op koffieconsumptiepatronen, konden een aantal beperkingen van observationele studies, inclusief de invloed van confounders en omgekeerde causatie, worden overwonnen. Omdat mensen met cardiovasculaire klachten waarschijnlijk hun levensstijl sterker veranderen dan mensen met minder ernstige symptomen, kan de sterkte van de gevonden associaties onderschat zijn.

Conclusies

Dit onderzoek levert oorzakelijk genetisch bewijs voor cardiovasculaire systeemgestuurde invloeden op de gebruikelijke koffie-inname. Het suggereert dat mensen de neiging hebben om hun koffieconsumptie op natuurlijke wijze te reguleren op basis van hartslag en bloeddrukniveaus. Dit zou kunnen betekenen dat iemand die veel koffie drinkt genetisch toleranter is voor cafeïne dan iemand die heel weinig drinkt. En omgekeerd dus dat een niet-koffiedrinker, of iemand die cafeïnevrije koffie drinkt, waarschijnlijker vatbaar is voor de nadelige effecten van cafeïne en gevoeliger is voor een hoge bloeddruk.

Deze bevindingen suggereren ook dat observationele studies van gebruikelijke koffie-inname gevoelig zijn voor invloeden van omgekeerde causatie. Voorzichtigheid is vereist wanneer afgeleide gezondheidsvoordelen het gevolg zijn van vergelijkingen met mensen die geen of cafeïnevrije koffie drinken, waarvan het gedrag gedeeltelijk kan worden bepaald door hun cardiovasculaire symptomen.

 

Referenties:

1. Persbericht EurekAlert van 28 april 2021. Espresso, latte or decaf? Genetic code drives your desire for coffee. Verkregen via https://www.eurekalert.org/pub_releases/2021-04/uosa-elo042021.php, op [29-04-2021]
2. Hyppönen E, Zhou A.  Cardiovascular symptoms affect the patterns of habitual coffee consumption. Am J Clin Nutr 2021; https://doi-org.proxy.library.uu.nl/10.1093/ajcn/nqab014